Uçak Teknisyenliğinde Kariyer Planı


Havacılık sektöründe görev yapacak personelin kariyer planı, diğer meslek gruplarına göre önemli ölçüde karmaşık ve farklılık göstermektedir. Çünkü havacılık sektöründe kariyer yapmak sadece kişinin veya işletmelerin planlamalarından bağımsız Ulusal ve Uluslararası mevzuat kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.



Yapılan bilimsel çalışmalara göre çalışma hayatında bireyler çalışacağı işyerini ve/veya mesleğini 3 ana parametreye göre seçerler.



Bunlar,



1-Hayatı idame için ücret, 

2-İşyerinin toplumdaki Sosyal İmajı, 

3-Benlik tatminidir. 



Öncelik sıralamaları tamamen kişiye göre değişmekle birlikte yapılan araştırmalarda ülkelerin sosyo-ekonomik durumuna önemli ölçüde etkili olduğudur. Ekonomik refah seviyesinin düşük olduğu ülkelerde ağırlıklı olarak Ücretin ilk sırda yer aldığı görülmektedir. Ancak toplumda itibarı düşük işyeri veya meslekler, ücretleri beklentinin çok üzerinde olmasına rağmen pek tercih edilmemektedir. Keza İtibarı  yüksek ve ücreti de yüksek olan bir işyerinde, kişisel tatmin (işe yarama, benlik duygusu) zayıf olduğu durumda yine tercih edilmemektedir.



İş hayatında performans ve motivasyonu arttıran değişkenler irdelendiğinde, kimi çalışan yüksek ücretle, kimi çalışanlar ise unvan/benlik tatminiyle işletmesine daha fazla katkı sağlayıp başarılı olmaktadırlar. Bunun yanında işverenin/amirinin, personelinin yaptığı işe saygı duyması karşılıklı güven duygusu iş hayatında başarıyı sağlayan diğer önemli unsurlardır.



Bu bağlamda işe yeni başlayan bir çalışan, profesyonel yaşamında sadece hayatını kazanmak için alacağı maaş tutarına odaklanması, uzun çalışma hayatında hedeflerinin olmaması ve bu hedeflere ulaşmak için neler yapması gerektiğini bilmemesi, bir başka deyişle kariyer planı yapılmadığı işletmelerde ileri dönemlerde gerek personel için gerekse işveren için çok ciddi bir sorunlar yaratacağı aşikardır.



Havacılık sektöründe görev yapacak personelin kariyer planı, diğer meslek gruplarına göre önemli ölçüde karmaşık ve farklılık göstermektedir. Çünkü havacılık sektöründe kariyer yapmak sadece kişinin veya işletmelerin planlamalarından bağımsız Ulusal ve Uluslararası mevzuat kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.



Diğer mesleklerden farklı olarak bir uçak teknisyeni, kariyer planındaki hedeflere ulaşması için işe başladığı ilk günden itibaren uzun bir eğitim ve tecrübe sürecinden geçmek durumundadır.



Uçak Teknisyeninin alacağı zorunlu ve tekrarlı eğitimler görev yaptığı birim personelinin Onaylı Bakım Organizasyonu Eğitim Planında (MOTM) belirtilmiştir.



Temel eğitimlerini tamamlayan personel ilk 3 aydan sonra amirleri tarafından yapılacak yeterlilik değerlendirmesi (Competency Assesment) sonrası uygun görülmesi ile bir yetkili uçak teknisyeni nezaretinde Adayı (EASA mevzuatında Mechanic) ünvanıyla uçak üzerinde çalışmaya başlar.



Uçak teknisyeni kavramı SHY/EASA Part 66 bölümünde iş kapsamları tanımlanmış, A, B1, B2 ve C kategorilerde yetkilendirilmiş Uçak Teknisyeni olarak değerlendirilmektedir.



SHY veya EASA mevzuatı gereği minimum 2 yıl süreyle uçak üzerinde Teknisyen adayı olarak bilfiil çalışmadan önce, hiçbir bir teknisyenin nezaretsiz çalışması veya yaptığı işi onaylaması amacıyla şirket tarafından bir teknisyene yetki verilmesi mümkün değildir.



2 yılın sonunda yapılacak değerlendirme sonucu İngilizce bilgisi ve becerisi yeterli görülenler sadece bazı kısıtlı işlerde ( Servicing, Lubrication, Access Panels) işlemi yaptıktan sonra onaylama yetkisi verilebilir. Bu aşamalar devam ederken Yetkili Uçak Teknisyeni olabilmenin ilk gerekliliği olan Sivil Havacılık Otoritelerden (SHY,EASA,FAA) Part 66 mevzuatında belirtilen gereklilikleri yerine getirmek suretiyle Uçak Teknisyenliği Lisansı almak durumundadır.



Lisans sahibi Uçak Teknisyeni uçakta çalışmaya yetkili olduğu anlamına gelmemektedir. Ancak görev yaptığı şirketin Kalite birimlerinin Şirket mevzuatları, prosedürlerinin gereklerini yerine getirmesiyle mümkündür.



Sözkonusu gereklilikler, Part 66 kapsamında alacağı yetki kategorisine göre değişmekle birlikte özetle asgari çalışma yılı tecrübesi, yeterli İngilizce bilgisi, en az bir Uçak Tip eğitimi (motor ile birlikte) almış olması, zorunlu eğitimlerin tamamlanmış olması ve yapılacak Yeterlilik Değerlendirme sonucunda başarılı olmasıdır.



Buraya kadar özetle bir Uçak Teknisyenin mesleki ve teknik kariyeri vurgulanmış olup bundan sonraki aşama elde edilen yetkinliklerin üzerine inşa edilecek Yönetimde etkili ve yetkili olma kariyer hedeflerine odaklanmak olmalıdır.



Part 145 Bakım organizasyonlarında yönetici olmanın kuralları ve kriterleri keza diğer mesleklerden farklı olarak önemli ölçüde Sivil Havacılık otoritelerinin mevzuatında belirtilmektedir.



Şirketler arasında küçük farklılıklar olmasına rağmen Uçak Bakım tecrübesi ve en az B1 kategoride yetkili Uçak Teknisyeni olması bir bakım kuruluşunda yönetici olmanın en önemli kriteri olduğu Part 145 havacılık mevzuatlarında belirtilmiştir. Elbette genel anlamda Liderlik, Analitik düşünebilme, Ekip çalışmasına yatkınlık, İngilizce dil bilgisi, Sorun çözebilme yeteneği ve Yüksek Öğrenim gibi kriterler de dikkate alınmalıdır.



Sonuç olarak bir Uçak Bakım kuruluşunda işe başlayan bir Uçak Teknisyenin hedefinde mutlaka üst düzey yöneticilik hedefi olması ve bu yönde gayret göstermesi gerekmektedir. İşletmelerin bu konuda Mühendis, Uçak Teknisyeni unvan ayrımı yapmaksızın, yasalarında zorunlu kıldığı “Fırsat Eşitliği” (Equal Opportunity) kapsamında imkan sunmaları şirketlerin menfaatine olacağı gözden kaçmamalıdır.